AYDINLATMADA GÖZ SAĞLIĞI…

Gözünüzün dostu LAMP 83

LAMP 83’ün ‘Doğru Aydınlatma’ felsefesi içinde, ışığın sadece teknik, tüketim veya verim anlamında doğru olması yetmez; aydınlatmanın aynı zamanda görsel konforu ön plana çıkarması ve göz sağlığına zarar vermemesi de çok önemli bir yer tutar.

Özellikle ofisler, eğitim ve sağlık kurumları, kamu binaları gibi insanların çok uzun saatler geçirdikleri mekanlarda, görsel konfor ve insan sağlığı faktörleri çok daha büyük bir önem kazanır. Kötü bir aydınlatmanın sebep olabileceği göz kızarıklığı, baş ağrısı, gözde kanlanma veya yanma, konsantrasyon eksikliği vb geçici veya kalıcı rahatsızlıklarından kaçınmak için; gerek doğru ürün seçimi, gerekse ürünlerin projede doğru yerleşimi gibi hususlara dikkat edilmelidir.

Aydınlatma açısından insan sağlığına zarar verebilecek veya göz konforunu olumsuz etkileyebilecek üç temel faktör; kamaşma (UGR), ışıkta titreşim (flicker) ve LED çiplerinin yaratabileceği fotobiyolojik zararlar olarak sayılabilir.

LAMP 83, mekan ve projenin ihtiyaçları kapsamında, bu üç konuya da azami önem vererek, insan sağlığını olumsuz etkilemeyecek ürün ve aydınlatma çözümlerini sunmaktadır.

Göz konforunun matematiksel hesabı: Kamaşma (UGR) endeksi

Aydınlatma tekniğinde, aşırı kontrast veya ışık kaynaklarının uygun olmayan dağılımı nedeniyle oluşan ve gözlemciyi rahatsız eden ya da objeler ile detayları ayırt etme yeteneğini sınırlayan görsel şartlar, kamaşma olarak adlandırılır.

Görüş alanındaki parıltı dağılımı, gözün adaptasyonu ve görme yeteneğini doğrudan etkiler. Bu nedenle kamaşmayı arttırabilecek çok yüksek veya çok alçak parıltılardan ya da kontrastlardan kaçınmak gerekir. Tam tersine dengeli bir parıltı dağılımı ise, görüş keskinliği, kontrast duyarlılığı ve göz fonksiyonlarını olumlu şekilde etkiler.

Uluslararası Aydınlatma Komisyonu CIE, istenmeyen kamaşma etkisini matematiksel bir modele oturtabilmek için, UGR (Unified Glare Rating - Birleşik Kamaşma Endeksi) adı altında bir endeks oluşturmuştur. Bu endeks kapsamında, aydınlatma yapılan mekana göre, insan sağlığını olumsuz etkilemeyecek maksimum UGR değerleri şu şekildedir:

Çalışma Alanı                                   Maksimum UGR

Teknik çizim ofisleri                                        16

Standart ofisler                                                19

Resepsiyon, Giriş alanları                            22

Ağır iş alanları, Arşiv                                       25

Koridorlar                                                          28

 

Aydınlatma aygıtının reflektör açısı veya tasarımının uygun olmaması; yanlış güç veya tipte LED ışık kaynağı kullanılması; aydınlatılan mekanın geometrisine uygun olmayan sayıda ürün kullanılması; kalkanlama tekniğinin doğru kullanılmaması veya kamaşmayı engelleyen lensin tercih edilmemesi gibi faktörlere bağlı olarak, bir mekanda UGR endeksi ideal seviyeden daha kötü çıkabilir. Bu durum da, görsel konfor ve insan sağlığının, doğrudan ve olumsuz şekilde etkilenmesine neden olur.

LAMP 83, özellikle ofisler, eğitim kurumları, sağlık kurumları, kamu binaları gibi mekanların aydınlatmasını tasarlarken; gerek doğru proje yerleşimi, gerekse Avrupa Birliği’nin bu konudaki standartlarına uygun ve düşük kamaşmalı (UGR ≤ 19) ürün seçimi sayesinde, UGR endeksinin ideal seviyelerde olmasını sağlamaktadır.

LAMP 83, özel tasarım mikroprizmatik lensler veya reflektörlerin kullanıldığı ARK, ARK-S, ARK-XS, OPTIO, L-UGR gibi serileri dışında; SILVER veJOY spot ailelerinde de kamaşma önleyici bal peteği aksesuarını kullanarak, istenen UGR endeksi seviyelerini yakalamaktadır.

Gözünüz fark etmese de beyniniz fark ediyor: Titreşim (Flicker)

Zamana bağlı olarak ışık miktarlarındaki ani ve hızlı değişim veya dalgalanmaları, ışıkta titreşim olarak tanımlayabiliriz. Işık kaynaklarındaki 3 ile 70 Hz (saniyedeki dalgalanma sayısı) arasındaki titreşimler, insan gözü tarafından fark edilir. Ancak ışıktaki titreşim 70-120 Hz aralığına çıktığında, bu titreşim, göz tarafından algılanmasa bile beyin tarafından algılandığından, baş ağrısı ve farkına varılamayan görme bozukluklarına ve hatta bazı durumlarda epilepsi krizlerinin tetiklenmesine neden olabilmektedir.

LED ışık kaynakları normalde titreşim üreten bir yapıda olmadığından; LED ışığında yaşanan titreşim, tamamen LED’in sürüldüğü güç kaynağı (LED sürücü) ile alakalıdır. LED sürücüler, ürünün besleme gerilimini alternatif akımdan (AC) doğru akıma (DC) dönüştürürken, akım çıkışında oluşan dalgalanma, istenmeyen ‘ışığın titremesi (flicker)’ etkisine neden olur.

LED sürücülerin, ışıkta ne kadar titreşime sebep olduğu, dalgalanma (Ripple) oranına göre ölçülür. %30’un üzerinde bir dalgalanma, yukarıda sayılan sağlık sorunlarının çok belirgin şekilde yaşanmasına sebep olabilir.

LAMP 83, sebebi zor fark edilen bu tür sağlık problemlerini önlemek için, tüm ürünlerinde, düşük dalgalanma (Ripple < %20) faktörüne sahip LED sürücüler kullanmaktadır.

Özellikle sağlık kuruluşları veya video çekimlerinin fazlaca yapıldığı müzeler ve sanat galerileri gibi mekanlarda, opsiyonel olarak daha da düşük dalgalanmalı (Ripple < %10) veya dalgalanmasız (Ripple free < %5) LED sürücüler de, LAMP 83 tarafından müşterilerine önerilmektedir.

Farkına varılmayan büyük tehlike: Fotobiyolojik zarar

LED ışık kaynaklarının göz sağlığı açısından en büyük risk faktörlerinden birisi de, fotobiyolojik etkidir. Tüm ışık kaynakları gibi, LED çipleri de insan bedenine ve özellikle göze zararlı olabilecek, mor ötesi ve kızıl ötesi bölgede ışınım yayma potansiyeline sahiptir. Dolayısıyla LED ışığının dalga boyu ile bu bölgelerdeki emisyonlar ölçülmeli ve kontrol altında tutulmalıdır.

Avrupa Birliği’nin bu husustaki standardı olan EN 62471’e göre, dalga boyu 200nm ile 3000nm arasında radyasyon yayan komponentler, bu standart kapsamındaki testlere tabi tutulmalıdır. LED ışık kaynaklarının ürettiği ve gözle görülebilen ışığın dalga boyu ise 400 – 800 nm arasındadır. Dolayısıyla aydınlatma aygıtlarında kullanılan LED çiplerinin, özellikle göz ve cilt tabakasına fotobiyolojik açıdan zarar vermediğine dair, standartlara göre sertifikalandırılmış olması gerekir.

LAMP 83 ürettiği tüm aydınlatma aygıtlarında, sadece, EN 62471 standardına göre insan sağlığına fotobiyolojik açıdan zarar vermediği test ve sertifikalarla belgelendirilmiş LED çipleri kullanmaktadır.

Verimli ve teknik anlamda doğru olmasının yanı sıra; görsel konforu ve insan sağlığını da ön planda tutan bir aydınlatma için, tüm bilgisi ve uzmanlığıyla LAMP 83 hizmetinizde…